Rok 2026 przyniesie istotne zmiany dla firm, gdyż wejdą w życie nowe, surowsze standardy ESG dotyczące raportowania. Wprowadzenie dyrektywy CSRD oraz standardów ESRS ma na celu:
- zwiększenie przejrzystości
- ograniczenie obciążeń administracyjnych
To jest szczególnie ważne dla dużych przedsiębiorstw. Przygotowanie się do tych zmian jest kluczowe dla wypełnienia nadchodzących obowiązków oraz zdobycia przewagi konkurencyjnej na rynku.
W skrócie
CSRD zastępuje NFRD, wprowadzając nowe standardy raportowania ESG (ESRS), co jest kluczowe dla firm dostosowujących się do wymogów rynku. Pakiet Omnibus poszerza krąg przedsiębiorstw zobowiązanych do raportowania, co zwiększa ich odpowiedzialność w zakresie ESG.
Mechanizm stop-the-clock umożliwia tymczasowe zwolnienia w latach 2025–2026, dając firmom więcej czasu na adaptację do nowych regulacji. Największe przedsiębiorstwa będą musiały zacząć raportować zgodnie z dyrektywą 2026/470 od 2027 roku, co podkreśla znaczenie terminowego przygotowania do zmian.
Nowe regulacje mają na celu poprawę przejrzystości i uproszczenie procesów raportowania, co przynosi korzyści wszystkim firmom.
Czym jest CSRD i ESRS w ESG 2026 – definicje, zakres obowiązków
Dyrektywa CSRD, dotycząca raportowania o zrównoważonym rozwoju, oraz Europejskie Standardy Raportowania o Zrównoważonym Rozwoju (ESRS) będą kluczowymi elementami regulacji ESG, które wejdą w życie w 2026 roku. Te zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności firm w zakresie zrównoważonego rozwoju. Zrozumienie tych pojęć oraz związanych z nimi obowiązków jest istotne dla przedsiębiorstw pragnących dostosować się do nowych rynkowych wymogów.
- CSRD wprowadza nowe standardy raportowania, które zastępują NFRD.
- ESRS to zbiór standardów regulujących sprawozdawczość w obszarze ESG.
- Od 2026 roku firmy będą musiały zbierać dane dotyczące zużycia energii, emisji oraz polityk społecznych.
- Ustawa o rachunkowości dostosowuje harmonogram ESG do wymogów CSRD.
- Audyty wstępne ESG pomogą firmom w przygotowaniach do raportowania zgodnie z nowymi regulacjami.
Próg i zakres: kto musi raportować w 2026 według Omnibus i CSRD
Dyrektywa Omnibus oraz CSRD wprowadzają istotne zmiany w raportowaniu dla przedsiębiorstw. Od 2026 roku obowiązek ten dotyczyć będzie tylko wybranych firm. Celem regulacji jest uproszczenie i zwiększenie efektywności procesu raportowania. Kluczowe dla firm planujących dostosowanie się do nowych wymogów jest zrozumienie progów oraz zakresu, które określają, kto musi raportować.
- Firmy zatrudniające ponad 1000 pracowników oraz generujące obrót powyżej 450 mln EUR będą zobowiązane do raportowania od 2027 roku.
- W latach 2025–2026 niektóre przedsiębiorstwa mogą skorzystać z dobrowolnego zwolnienia z obowiązku raportowania, co da im więcej czasu na przygotowanie do pełnego wdrożenia regulacji.
- Dyrektywa Omnibus zmniejsza liczbę podmiotów objętych regulacjami, co ma na celu uproszczenie procesu raportowania.
- Firmy mogą wykorzystać okres zwolnienia, aby zyskać przewagę rynkową przed pełnym wdrożeniem regulacji.
- Obowiązki raportowe będą dotyczyć głównie największych przedsiębiorstw, co może wpłynąć na strategie ESG mniejszych firm.
Warto zatem śledzić te zmiany i odpowiednio się do nich przygotować.
Harmonogram 2026 – kluczowe terminy, etapy wdrożenia, stop-the-clock
W 2026 roku przedsiębiorstwa będą zobowiązane do:
-
- zbierania danych
-
- wdrażania narzędzi informatycznych wspierających raportowanie ESG
Kluczowe terminy i etapy tego procesu będą miały istotny wpływ na sprawozdawczość. Mechanizm stop-the-clock może umożliwić odroczenie niektórych obowiązków, co jest istotne dla firm planujących dostosowanie się do nowych regulacji. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe dla skutecznego wprowadzenia wymogów dotyczących raportowania ESG.
Dane ESG – co zbierać, jakości danych, mapowanie do standardów ESRS
Dane ESG stanowią fundament zrównoważonego raportowania w firmach, obejmując informacje o:
- zużyciu energii
- emisjach
- politykach społecznych
- zarządzaniu
Ważne jest, aby dane niefinansowe były wysokiej jakości i zgodne z standardami ESRS, co pozwala firmom na:
- spełnienie regulacji
- porównywanie się z innymi podmiotami
Odpowiednie podejście do zbierania i raportowania tych informacji będzie kluczowe w kontekście wymogów, które wejdą w życie w 2026 roku.
Zakres danych ESG obejmuje:
- zużycie energii
- emisje
- polityki społeczne
Jakość tych danych jest kluczowa; powinny być:
- dokładne
- spójne
- aktualne
Proces mapowania do ESRS zapewnia zgodność z regulacjami, a wysoka jakość danych umożliwia porównywalność między firmami, co jest istotne w raportowaniu ESG. Kontrola nad danymi jest niezbędna do skutecznego wypełniania obowiązków raportowych.
Systemy i narzędzia raportowania ESG – IT, automatyzacja, integracja z rachunkowością
Systemy IT odgrywają kluczową rolę w zbieraniu i raportowaniu danych ESG, zwłaszcza w kontekście nadchodzących regulacji na 2026 rok. Automatyzacja procesów oraz integracja z systemami rachunkowości poprawiają efektywność i minimalizują ryzyko błędów.
Odpowiednie narzędzia do raportowania:
-
- Ułatwiają zbieranie i walidację danych.
-
- Umożliwiają generowanie sprawozdań zgodnych z wymogami ESRS.
To jest niezbędne dla spełnienia regulacji i zapewnienia porównywalności z innymi podmiotami.
Audyty, weryfikacja i compliance ESG – jak przygotować się i co obejmują
Audyty ESG, weryfikacja oraz compliance to kluczowe elementy, które pomogą firmom przygotować się na nadchodzące regulacje w 2026 roku. W tym artykule omówimy, jak skutecznie zaplanować audyty wstępne, które są niezbędne do zrozumienia weryfikacji zgodności oraz aspektów compliance, co pozwoli zminimalizować ryzyko niezgodności. Każda organizacja dążąca do spełnienia wymogów ESRS i CSRD powinna zwrócić na to szczególną uwagę.
Audyty wstępne ESG potwierdzają gotowość do spełnienia wymogów regulacyjnych. Weryfikacja zgodności zapewnia, że działania firmy są zgodne z przepisami i standardami ESG. Compliance ESG obejmuje:
-
- raportowanie
-
- audyty weryfikacyjne
-
- przestrzeganie nowych regulacji
Planowanie audytów powinno uwzględniać wszystkie wymagane dokumenty i procedury. Wczesne przygotowanie zmniejsza ryzyko niezgodności oraz potencjalnych sankcji. Dobrze przeprowadzone audyty mogą również poprawić reputację firmy na rynku.
FAQ
Jak ESRS wpływa na progi i terminy?
ESRS wprowadza nowe progi dla firm zobowiązanych do raportowania danych ESG, które opierają się na:
- liczbie pracowników (1000)
- przychodach przekraczających 450 mln EUR
Firmy spełniające te kryteria będą musiały dostosować się do wymogów CSRD, co wpłynie na harmonogram raportowania i terminy wprowadzenia nowych regulacji.
Jakie kroki operacyjne podjąć do pierwszego raportu?
Aby przygotować pierwszy raport zgodny z ESRS, firmy powinny:
- zacząć od zbierania danych dotyczących aspektów środowiskowych, społecznych oraz informacji o łańcuchu dostaw
- zapewnić zgodność tych danych ze standardami ESRS
- opracować strukturę raportu przed wyznaczonymi terminami, co pomoże uniknąć opóźnień
Jakie narzędzia i szkolenia minimalizują koszty i ryzyko?
Najskuteczniejsze narzędzia to:
- systemy IT, które automatyzują procesy raportowania i przeprowadzają audyty wstępne
- programy szkoleniowe dla pracowników, kluczowe w minimalizowaniu ryzyka niezgodności i ograniczaniu kosztów związanych z nowymi regulacjami
Odpowiednie narzędzia i szkolenia w kontekście audytów ESG mogą znacznie poprawić efektywność procesu raportowania oraz zapewnić zgodność z nowymi regulacjami.
Chcesz zgłębić temat? Przeczytaj nasz główny przewodnik!
Czytaj dalej: Prognozy gospodarcze dla Polski i przemysłu na 2025–2026 – co mówią analitycy? →
